गाईपालनबाट आत्मनिर्भरताः रिटायर्ड प्रहरी कबिराज खड्काको सफल यात्रा

भक्तपुरको चागुनारायण नगरपालिका–८ का कबिराज खड्का पाँच वर्षअघि नेपाल प्रहरीबाट अवकाशप्राप्त भए । जीवनभर राष्ट्रसेवामा समर्पित उनले अवकाशपछि के गर्ने भन्ने विषयमा पहिले नै योजना बनाइसकेका थिए । सरकारी जागिरबाट रिटायर्ड भएपछि धेरैजसो मानिस अन्य पेशा वा आरामको जीवन सोच्ने गर्छन्, तर कबिराज खड्काले गाईपालन व्यवसायलाई आफ्नो नयाँ मार्ग बनाए ।
रिटायर हुनासाथ उनले गाउँकै सुडनल बचत तथा ऋण सहकारी संस्था बाट ३ लाख रुपैयाँ ऋण लिए । आफ्नो संचित रकम पनि थपेर उनले तीनवटा गाई किने र गाईपालन व्यवसाय सुरु गरे । व्यवसायमा नयाँ भए पनि दृढ इच्छाशक्ति, मेहनत, र समर्पणका कारण उनले छोटो समयमै सफलता हासिल गरे । चार वर्षको निरन्तर मेहनतपछि अहिले उनी दैनिक १५ लिटरभन्दा बढी दूध बिक्री गर्दै आएका छन् । उनले सहकारीबाट लिएको ऋण पूरा तिरिसकेका छन् र अहिले उल्टै सहकारीमै नियमित बचत गरिरहेका छन् । कबिराज भन्छन्, “गाईपालनले मेरो जीवन मात्र होइन, परिवारको आर्थिक स्थिति पनि सुधारिएको छ । पहिले सरकारी जागिर थियो, तर अहिले आफ्नो व्यवसाय छ, जुन झनै सन्तोषजनक छ।“ गाईपालन सुरु गर्दा वित्तीय समस्या नआओस् भनेर उनले सहकारीबाट ऋण लिए । सहकारीबाट लिएको रकम नियमित रूपमा तिर्दै गएर उनले आर्थिक सन्तुलन कायम राखे । ऋण चुक्ता गरेपछि उनले मासिक रूपमा बचत गर्न थालेका छन् । “बचत गरेको पैसा जब चाहियो, तब सहज रूपमा निकाल्न सकिन्छ। यो निकै सहयोगी छ,“ उनी बताउँछन् ।

सहकारी जस्ता संस्थाले लघु व्यवसायीहरूलाई आवश्यक वित्तीय सहायता प्रदान गर्दा गाउँका धेरै किसान तथा उद्यमीहरूलाई फाइदा पुगेको छ । कबिराज जस्ता व्यक्तिहरूको सफलताले अरूलाई पनि आत्मनिर्भर बन्न प्रेरित गर्ने देखिन्छ । कबिराजको अनुभवअनुसार गाईपालनले राम्रो आम्दानी मात्र होइन, सामाजिक प्रतिष्ठा पनि दिलाएको छ । अहिले उनी मासिक रूपमा परिवारको खर्च धान्ने, भैपरि आउने खर्चको जोहो गर्ने र थप बचतसमेत गर्ने अवस्थामा छन् । गाईको संख्या बढाउँदै लगेमा अझ राम्रो आम्दानी गर्न सकिने उनको सोच छ । उनी भन्छन्, “गाईपालनले आर्थिक रूपमा बलियो बनाउन मात्रै होइन, समाजमा आत्मनिर्भरको उदाहरण बन्न पनि मद्दत गरेको छ।“ गाईपालन व्यवसाय साना किसान र स्वरोजगार खोज्ने युवाहरूका लागि राम्रो अवसर हुन सक्छ । कबिराजको सफलताले प्रमाणित गर्छ कि यदि सही योजना, मेहनत, र लगनशीलता भएमा कुनै पनि व्यवसायमा सफलता प्राप्त गर्न सकिन्छ । कबिराज खड्का भविष्यमा आफ्नो गाईपालन व्यवसायलाई विस्तार गर्ने योजनामा छन् । रिटायर्ड जीवनलाई सिर्जनात्मक रूपले उपयोग गर्दै कबिराज खड्काले गाईपालन व्यवसायलाई सफल बनाएका छन् । उनको परिश्रम र लगनशीलताले उनलाई आर्थिक रूपमा सबल बनाएको छ । गाईपालन जस्तो व्यवसायले नेपालका अन्य कृषक तथा स्वरोजगार खोज्ने व्यक्तिहरूका लागि प्रेरणाको स्रोत बन्न सक्छ । सरकारी नीति, सहकारी संस्था, र व्यक्तिगत मेहनतको सही संयोजन भएमा कुनै पनि व्यवसाय सफल बनाउन सकिन्छ भन्ने कुराको उत्कृष्ट उदाहरण कबिराज खड्का हुन् ।